Amerikalılar erməniləri niyə məyus etdi? - TƏHLİL


Bəli, dostlar, demək olar ki, ilk baxışda tamamilə inanılmaz bir hadisədir: belə məlum olur ki, ermənilər nəinki bizə qarşı növbəti 907-ci düzəliş qəbul etdirə bilmədilər, əksinə, amerikalı konqresmenlər Azərbaycanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə tam, birmənalı dəstək verdilər.

Ümumiyyətlə, qeyd etmək lazımdır ki, bu il təkcə özünün pandemik problemlərilə yadımızda qalmadı, cari il həm də onunla yaddaşlara həkk olundu ki, bir sıra beynəlxalq aktorlar–dövlətlər və institutlar bizim ərazi bütövlüyümüzə dəstək ifadə edən qətnamələr qəbul etdilər və bu sənədlərdə birmənalı şəkildə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü müdafiə olunur. Məsələn, bu yaxınlarda Avropa İttifaqı (Aİ) belə bir qətnamə ilə çıxış etmişdi.

Vurğulayaq ki, Dağlıq Qarabağ probleminin otuz iki illik tarixində oxşar hadisələr elə də çox olmayıb. Yox, beynəlxalq təşkilatlar, dünyanın nüfuz sahibi olan dövlətləri Gürcüstanın, Moldovanın, son ilərdə isə Ukraynanın ərazi bütövlüyünə birmənalı dəstək ifadə etdikləri bir halda Azərbaycanla bağlı axımlı, amorf ifadələrdən istifadə edir və uzağı, bizi dialoqu davam etdirməyə, Minsk prosesinin “prinsiplərinə və fəlsəfəsinə” əməl etməyə çağırırdılar.

Amma Azərbaycanın rəhbərləri və yaxud da diplomatları son illərdə, demək olar ki, bütün tərəfdaş ölkələrdən və təşkilatlardan Azərbaycanın suverenliyiinə və ərazi bütövlüyünə birmənalı dəstək tələb edir və əksər hallarda buna nail olular. Ayrı-ayrı dövlətlər bir yana, demək lazımdır ki, BMT, İƏT, Qoşulmama Hərəkatı və s. kimi çox böyük təşkilatlar artıq dəfələrlə oxşar bəyanatlarla çıxış ediblər.

Bilavasitə Minsk Qrupunun həmsədrlərinə gəldikdə, burada məsələ bir az qəlizdir. Bir neçə il bundan əvvəl, Azərbaycanın ərazi bütövülüyü haqda məsələ birbaşa BMT TŞ –da müzakirə olunarkən, həmsədr-turistlər yalnız bitərəf qalmış, nə Bakını, nə də İrəvanı müdafiə etməmişdilər.

Ola bilsin, bu cür “neytrallıq” hansısa mənada üç həmsədrin “prinsip”lərinə və yaxud da “məntiq”inə uyğun gəlir, çünki formal baxımdan onlar etiraz edə bilərlər ki, ağalar, axı Dağlıq Qarabağın statusu hələ müəyyən olunmayıb!

Amma məsələnin canı da məhz bundadır: görəsən, Minsk Qrupunun həmsədrləri Qarabağ konfliktini hansı bazis prinsiplərin əsasında həll etməyə və Dağlıq Qarabağın statusunu necə, nəyə istinadən müəyyən etməyə çalışırlar?

Xatırladaq ki, Azərbaycan BMT-yə üzv qəbul edilərkən heç bir qeyd – filan olmayıb: Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının o dövrdəki sərhədləri yeni Azərbaycan dövlətinin də beynəlxalq sərhədləri kimi qəbul olunub! Sonra da bu məntiq tamam qüvvədə qalıb. Məlum olduğu kimi, BMT TŞ erməni təcavüzkarlığını pisləyən dörd qətnamə qəbul edib və həmin sənədlərdə işğal olunmuş ərazilər Azərbaycan əraziləri kimi qeyd edilib və ermənilərdən onları birmənalı şəkildə tərk etmək tələb olunub.

Buradan iki nəticə çıxarmaq olar. Birincisi, işğal olunmuş ərazilər Azərbaycan əraziləri kimi tanınır. İkincisi, onların qeyd-şərtsiz, heç bir şərt olmadan azad olması tələb edilir. Amma ən azı son iyirmi ildə nə baş verir? Həmsədrlər münaqişəni çözmək üçün yeni bazis prinsiplər axtarmaqla məşğuldurlar!

Dağlıq Qarabağı birmənalış şəkildə Azərbaycan ərazisi elan etmək və onun statusunu da bu müstəvidə axtarmaq, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və sərhədlərini əsas kimi götürmək əvəzinə həmsədrlər oyuncaq DQR-nın statusunu müəyyən etmək üçün başqa “kriteriya”lar axtarırlar.

Məhz bunun nəticəsində konfliktin həllinin iki variantı meydana çıxıb: mərhələli və paket variantları! Məhz bunun nəticəsində on illərdir ki, biz siyasi və diplomatik dalana dirənmişik...

Bəli, eyni sözləri işğal olunmuş rayonlar haqqında da demək mümkündür. BMT qətnamələri onların dərhal və qeyd-şərtsiz azad olunmasını tələb edir. Amma reallıqda nə baş verir? Ermənilər deyir ki, işğal olunmuş bu rayonların azad olması onlar üçün təhlükəsizlik məsələsidir – guya ki, bu rayonlar Dağlıq Qarabağın təhlükəsizliyini təmin etmək üçün lazımdır onlara və elə bu səbəbdən də onların azad olmasını Dağlıq Qarabağın statusunun irəlicədən müəyyən edilməsilə şərtləndirirlər.

Beləliklə, danışıqlar prosesi neçə illərdir ki lap “şeytan çarxı”na çevrilib. Amma bir maraqlı detalı unutmaq olmaz: belə bir təəssürat yaranır ki, dünyanın böyük gücləri və beynəlxalq institutlar tədricən “yuxu”dan ayılırlar. Bu prosesdə aparıcı Qərb ölkələrinin özlərinin də təcrübəsi heç də az rol oynamır: axı orada da separatizmin ən müxtəlif modifikasiyalarına rast gəlmək mümkündür...

Aparıcı ölkələr və beynəlxalq təşkilatlar gözəl başa düşür ki, bu separatçı tendensiyalar arzuolunmaz və zəncirvari proseslərə apara bilər. Üstəlik, planetar və ya qlobal təfəkkür oxşar problemlərin fərqli həllini diqtə edir: zaman keçdikcə demokratiya dalğası bütün ölkələri bürüyəcək, insan azadlıqlarına və haqlarına hər yerdə əməl olunacaq, ölkələrin sərhədləri daha şəffaf olacaq, dörd fundamental azadlıq – işçi qüvvəsinin, kapitalın, xidmətin və məhsulların sərbəst yerdəyişməsi təmin olunacaq. Bax, onda bu gün mövcud olan etnik və dini münaqişələr olmayacaqdır. Böyük dövlətlər də bu və ya digər şəkildə separatizmə dəstək vermək siyasətini son verəcəklər, çünki belə deyim var: bumeranqların geri qayıtmaq adəti var...

Əlbəttə, bu sonuncular bir az perspektiv xarakterli məsələlərdir. Hələliksə əsas odur ki, Tovuz istiqamətində atəşkəs, demək olar, təmin olunub. Amma biz bu müstəvidə əsas məsələni həll etməmişik – oxşar insidentlər, Dağlıq Qarabağdan kənar hərbi toqquşmalar hər an təkrarlana bilər. Biz bunun qarşısnı ala biləcək addım ata bilməmişik. Elə bu səbəbdən də N.Paşinyan qudurub: indi də hansısa “şərt”lər irəli sürür və öz dılğır personasını “qalib ölkə”nin lideri kimi təqdim edir...

Amma bizə elə gəlir ki, vəziyyət getdikcə bizim xeyrimizə dəyişəcək, lap bir Türkiyə şərqisində deyilən kimi: biz də yıxıla-yıxıla, əlimizi-ayağımızı daşla-kəsəklə əzə-əzə ayağa durmağı, yeriməyi öyrənəcəyik!
Hüseynbala Səlimov



{r-rp} {r-rm}




Şərhlər (Facebook)








Tereqqi.Tv Son Xəbərlər:
Vüsal Kərimlinin adı yenə də milyonların yeyintisində... - Bu adam düzələn deyil... Azərbaycanda son sutkada 492 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 193 nəfər yoluxub, 3 nəfər vəfat edib Samir Şərifovla bundan artıq yol gedilə bilməz... - Eldar Mahmudovla, Cahangir Hacıyevlə şübhəli əlaqələri olub... “Telefonu ona görə götürmürdüm ki...” - deputat DSX-nın keçmiş rəis müavininin oğlu haqda şok iddialar - vətəndaşları aldadaraq, milyonlara sahib oldu Pirşağıda villa sahibləri dənizi yenidən hasara alıb - FOTO Xaricdən həkim çağırılması... - Nə qədər vacib idi və niyə? Erməniyə məxsus “Yandex Taksi” ölkəyə necə buraxılıb? – Şəxsi məlumatlarımız təhlükədə BANKLARDA BATAN ƏMANƏTLƏR - Yüzlərlə müştərinin tələbi yerinə yetiriləcəkmi? Tovuz təxribatının hədəfi: Nikolun yeni hücumu başladı - TƏHLİL Ramiz Mehdiyevin bankından şikayətlər... DURMADAN ARTIR... “Aqrar tədarük və təchizat”ın FANTASTİK TENDERİ - 864 min manat nəyə xərclənəcək? Yardımlıda başçı camaatı saya salmır... - GİLEY Kamran Əliyev mərhum generalın oğluna yüksək vəzifə verib SMS-icazə sistemi ləğv olundu Səfər Mehdiyevdən ŞOK ADDIM - İLGİNC " Bank rəhbərliyi bir tədbir görməsə, biabırçılıqdır..." - GİLEY Təhsil Nazirliyində vətəndaşların qəbulu avqustun 31-dək dayandırılır - Diqqət! Həqiqət Qədirova Elmi-Tədqiqat Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutunda həkimlərə qan uddurur - İTTİHAM Bakıda məşhur klinikanın həkimindən ölümə aparan şok hərəkət - TƏFƏRRÜAT "Vətəndaşlara ötən ay və bu ay 190 manat verilsin" - AKTUAL Kommunal borclar dövlət tərəfindən ödənilə bilərmi? - AKTUAL Masallıda təhsil kimlərə əmanət edilib? - Nazirə müraciət olundu “Azpetrol”un Bərdədəki YDM-də özbaşınalıq - GİLEY Sahil Babayev şübhəli təyinatından GERİ DURACAQMI? - İLGİNC “Baş həkim və şöbə müdirinin iddiaları böhtandan başqa bir şey deyil” - QALMAQAL Bu təhsil ocağında rəsmən özbaşınalıqdır... - "Tədbir görülsün..." Fəttah Heydərov vəfat etdi Penitensiar xidmətin rəisi dənizi "işğal" edib, yolu bağlayıb - Sakinlərdən şikayət Deputatlar gəlirlərini açıqlayacaqmı? - “YAP-dan göstəriş olsa, hesabat verərəm...” Türkiyənin F-16 qırıcıları Naxçıvandan İrəvana hava zərbəsini məşq etdi? - RUSİYA MƏNBƏLƏRİ "Tamam başlarını itiriblər..." - "Kapital Bank"dan şikayətlər artır “Sevimli dad”ın sosiskasından qurd çıxdı - FOTOFAKT Baş metroçu da pulları belə xırıd edir - Sənəd-sübut... Göygöl sakininin evindən narkotik və sursat tapılıb Azərbaycana qardaş dəstəyi Qarabağı bizə qaytararmı? - TƏHLİL Sahil Babayevin işçiləri narazılıq yaradır - GİLEY İsmayıl Hüseynovu hansı güc qoruyur? - DTX-nın həbs etdiyi şəxs gömrük generalının qohumudur... Şirəliyev “Epidbiomed” şirkətini necə "yemləyib" - ŞOK FAKTLAR İlham Əliyevdən Qurban Bayramı ilə bağlı paylaşım - FOTO Daşkəsəndə NƏ BAŞ VERİR? - QALMAQAL "4 aylıq maaşımı ala bilmirəm" - GİLEY Mehriban Əliyeva Azərbaycan xalqını təbrik etdi - FOTO Abşeronda ər arvadını "lom"la öldürüb — Dəhşətli qətlin TƏFƏRRÜATI Tender "canavarları" bir arada - FOTOFAKT Qobustanda yeni məktəb tikiləcək - SƏRƏNCAM Alatavada "cücərdilən" şirkətlər, silinən milyonlar – Dini Komitənin tender maxinasiyaları Alatavada "cücərdilən" şirkətlər, silinən milyonlar – Dini Komitənin tender maxinasiyaları "Ütülü başçı"nın rayonunda camaat dad deyir... - "Sosial yardıma üç dəfə müraciət eləmişəm" İlham Əliyev Qəbələyə getdi Təhlükəli asılılıq: Rus çörəyinə bu qədərmi möhtacıq? - GƏLİŞMƏ İlham Əliyev Şəkidə - FOTO Vergi Xidməti vətəndaşın başına oyun açdı... - NARAZILIQ... Ağsu icra hakimiyyəti özünə əcəb partnyor seçib... - İLGİNC Gömrükdə yenə adı olub, rəsmi fəaliyyəti olmayan şirkətlər peyda olub - İDDİA İşçisi Sahil Babayevi ifşa etdi: - pensiya üçün rüşvət necə toplanır Təhsil nazirliyində qeyri-qanuni “Təchizat idarəsi” - və xaloğlu Rəşad... “Rabitəbank” kimi aldadır? - ZƏRƏRİ MƏNFƏƏT KİMİ GÖSTƏRİR Kreml Türkiyənin Cənubi Qafqazdakı varlığını qəbul etdi - GƏLİŞMƏ "Günay Sığorta" şirkətinin sədri işindən ayrılır - ərizə yazıb... Cəlilabadda məhkəmə hakimi fironluq edir... - GİLEY "Həyat yoldaşım keçmiş nazirə görə həbsdədir" - NARAZILIQ... Qurbanlıq heyvan tacirlərinə ŞOK: - “Satış qadağandırsa, bizi Bakıya niyə buraxırdılar?” TƏBİB-lə “TİİM” səhiyyə müəssisələrini necə “mühafizə”edirlər? - İTTİHAM Ayaz Mütəllibovun səhhəti pisləşib? - AÇIQLAMA Onkoloji xəstəni intihar həddinə çatdırıblar... - Müraciət... Prezident İsmayıllıda modul tipli xəstəxananın açılışında - FOTO Sədərəklilərdən Vasif Talıbova ilginc müraciət... - "Rayonu barıt çəlləyinə çevirən o adamı vəzifədən uzaqlaşdırın!" Sədərəklilərdən Vasif Talıbova ilginc müraciət... - "Rayonu barıt çəlləyinə çevirən o adamı vəzifədən uzaqlaşdırın!" Prezident İlham Əliyev İsmayıllıda “DOST Evi” Yaradıcılıq, Sərgi və Satış Mərkəzinin təməlqoyma mərasimində iştirak edib Vilayət Eyvazovdan yeni TƏYİNAT “İdeal Yaşam”MMC-də ideal olmayan yaşayış tərzi – Sakinlər nədən şikayət edir? "Uninet" yenə də vətəndaşlara problem yaradır - GİLEY Mübariz Qurbanlı bunları bilsə, yaxşıdır... - İDDİA “Azərxalça”nın əməkdaşları 5 aydır maaş ala bilmir - NARAZILIQ... “GÖRƏK, ƏMRULLAYEVƏ İŞLƏMƏYƏ İMKAN VERƏCƏKLƏRMİ?...” – “Ceyhun Bayramova işləməyə qəti imkan verilmədi” “İspan şərabı diplomatı”nın da adı “qara siyahı”da – Anar Məhərrəmovun paxırını öz atası açıb Allahşükür Paşazadə Azərbaycan xalqını təbrik etdi Ağsuda nə olaylar keçir... - QALMAQAL Azərbaycanda daha 412 nəfər koronavirusa yoluxub, 631 nəfər sağalıb Xəyanətin Arifi: Ağsaqqal ola bilməyən ağçaqqal - VİDEO Ramiz Mehdiyev bu qurumların ləğvinin qarşısını niyə aldı? – Prezident sərəncam versə də... Fars-molla rejimindən ERMƏNİLƏRƏ DƏSTƏK - Ermənistana etiraz edən onlarla azərbaycanlı həbs olundu, polis işgəncəsinə məruz qaldı Beyləqanda məmur haqqında ilginc iddialar... - hansı müsbət kriteriyalarına görə rəhbər vəzifəyə təyin edilir? Müştəri "Soliton" mağazalar şəbəkəsindən şikayətçidir - FOTO Bakıda şəxslər Polis Bölməsinin qarşısında döyülüb? - RƏSMİ AÇIQLAMA + VİDEO Prezident yeni baş konsul təyin etdi İlham Əliyev Azərbaycan xalqını təbrik etdi Yerində olmayan MƏMURLAR və... - fəaliyyəti narazılıq yaradan QURUMLAR... "Bu binaların təmir-bərpası üçün bəlkə də vaxtaşırı nə qədər pullar silinir..." - GİLEY Karantin Arzu Rəhimovun işçilərinə aid deyilmiş... - FOTOFAKT Hemodializ xəstələri ölümlə üz-üzə qalıb - Aidiyyəti şəxslər isə susur Əli Kərimli Azərbaycana qarşı ikinci cəbhə açır – erməniyə dayı deyənləri xalq bağışlamadı Səfər Mehdiyevin korrupsiya piramidası... - İTTİHAM Sevinc Osmanqızının əsl atası kimdir? Kütləvi davada ölüm: İştirakçılardan biri kikboksinq üzrə dünya çempionudur Futbolun yeni reallığı – FIFA 2020 ekranlara qayıdır İki rayonun başçısı ilə bağlı qərar verilib... - İDDİA 4 aydır işçinin maaşını verməyən Akim Bədəlovun Avropada mülkələri üzə çıxdı - İDDİA Elman Rüstəmov sahibkarların QƏNİMİ ROLUNDA... - sahibkar borcludur, bank isə yox